Gezegen Mühendisi Aranıyor #12 : Büyük Veri – Şarkılardan Ekonomi Tahmini

Bu seride başlık açmak istediğim hayli çok konu var ama şimdiden 12’yi bulduğu için sadece Ana Başlıklar halinde gitmek daha derli toplu olacak gibi duruyor.

Bununla birlikte; seri içinde “Mevcut Durum”a baktığımız Biyoloji, Sanat, 3D Yazıcılar.. gibi genel başlıklar biraz levitasyona* maruz kaldığı için bu kez, konu içinden bir örneği de başlığa taşıdım 😉
// Clickbait?
// Belki..

Bütünlük açısından okunması gereken önceki yazılar:
###1 Biz iyi, eller kötü, ###2 Geçmiş Kahramanlar & Okumak, ###3 Merkezdeki Biz miyiz?, ###4 Çapın Yüzde Kaç?, ###5 En “EN” Sen, ###6 Haddini Bilmek, ###7 Kokpitteki Sinek###8 :Sanat###9 :Biyoloji###10 :Yaşam, ###11: 3D Yazıcılar, // kaynak-ileri okuma: dünyahalleri, görsel: thetimes +photoshop

*levitasyon:


 

İnsanlığın gelişimi açısından bakıldığında, tarihteki  en önemli olay sizce nedir?
Bence; Yazı.

Sağda solda tekil gelişmeler sürmekte iken, yazı; bu gelişmelerden daha çok kişinin haberdar olmasını ve ardından yeni bilgiler üzerine ilaveler yapılıp bunun tekrar yayılması döngüsünü başlattığı için kuşkusuz en büyük ivme aracı. // Bu arada, birisi çıkıp Globalleşmenin ilk kıvılcımını Sümerler’e bağlasa haksız sayılmaz 😉

Peki, yazıdan sonraki ikinci büyük olay?
Bence; İnternet.

Damarlarımız ve kulaklarımız var ama bu kelimeleri okuyana kadar varlığını unutmuş olmamız gibi, internet de artık can-dem hükmünde olduğu için sanki onsuz hayat olmazmış gibi geliyor. Ama ilk çivi yazısından bu yana, 5000 yıldır internet yoktu ve yazı sayesinde insanlık müthiş bir gelişme sağladı.

Felaket senaryolarının olmadığı bir gelecekte, internetten sonraki 5000’inci yıl nasıl olur acaba?

Ups çok gittik,
yakın geleceğe geri dönelim 😉

Cep telefonları bir devrimdi fakat telefonlar, kelimenin tam anlamıyla sosyal devrim yapma gücüne, internet sayesinde sahip oldular. (Bkz: Arap Baharı ve Sosyal Medya)

Neden bahsediyorum?

Büyük Veri

Tek tük ya da 30-40 tanesi çok bir şey ifade etmeyen fırça darbelerinin, binlercesi-milyonlarcası bir araya geldiğinde oluşturduğu enfes tablolar gibi, günümüzde Büyük Veri,  “büyük resim”ler çizmeye başlamış durumda.

Kısa bir kaç örneğe bakalım..

Shazam

Akıllı telefonların ilk nesil güzel uygulamalarından olan Shazam’ın elinde o kadar çok veri oluyor ki, şarkının radyolarda çalmaya başladığı ilk günden itibaren, müzik listelerinde zirveye oynayıp oynamayacağını tahmin edebiliyor.

Shazam, benzer şekilde sanatçının kendi şarkıları arasındaki durumu da söyleyebiliyor.  Rihanna’nın çıkarmış olduğu son albümde hangi şarkının hit olacağını, hangisinin kaybolup gideceğini söyleyebiliyor. Bu da kesmeyip, hangi nakaratların daha başarılı olduğunu gösteriyor.

How Shazam uses big data to predict music’s next big artists

Shazam’ın ritmini beğendiği şarkılardan birisi..

Met Office

İngiltere meteoroloji ofisi, sağlıklı tahmin sunamadığı için eleştirilmesinin ardından hükümet, ofise yaklaşık 100 milyon sterlinlik bir fon aktarmış. Bununla Büyük Verileri işlemek üzere süper bilgisayar sistemi kuran ofis, kış aylarının nasıl geçeceğini, 1 YIL önceden %62+ isabetle tahmin etmeye başlamış durumda.

Ölümü Tahmin Etme

İngiltere Tıbbi Araştırma Konseyi, akciğer hipertansiyonu olan 256 hastanın 8 yıllık MR ve kan testi sonuçlarını yazılıma tanıttı. Ardından kalbin 30 (bin?) farklı noktasından ölçümler alındı.

Aynı bilgiler doktorlara da verildi ve tecrübelerini de kullanarak, bir yıl içinde ölmesi muhtemel hastaları teşhis etmeleri istendi. Doktorlar %60 oranında doğru tahminde bulurken, Verileri inceleyen yazılım %80 oranında başarılı oldu.

Şarkılar ve Ekonomi

Yine İngiltere’den bir haber. (Bu konuya ağırlık verdikleri belli)
Merkez bankası ekonomisti Haldane’in arkadaşlarından faiz oranları ve müzik listeleri arasındaki bağlantıyı araştırmalarını istemesi kulağa garip gelebilir ama bir sebebi var.

Twitter’da kelime analizi yapan sistemlerle ekonomik nabzın tutulabildiği zaten gösterilmişti ancak Claremont Üniversitesi araştırmacıları, Spotify gibi müzik servislerinin verilerine bakarak da ekonomik hassasiyetin ölçülebildiğini gösterdi.

Şarkıların, ritmi, temposu gibi verilerin yanında sözlerin ifade ettiği duyguları da betimleyen araştırmacılar, top 100 listesindeki şarkıların ve bunların hangilerinin ne sıklıkta dinlendiğinin analizi yaptılar.

Ve bu yöntem, Tüketici Güven Endeksi gibi bir parametreleri ölçmekte, klasik yöntemler kadar başarılı oldu.


Günümüzde
, Büyük Veri çoktan büyük işlere girişmeye başladı. Gelecekte neler olabileceğine ve o zamandaki konumumuza dair konuşacaklarımız olacak..

 

Bonus:
Öğrencilerin sosyal medyadaki favori müziklerinin analizi ve SAT/ACT sınavlarında aldıkları puanlar:


virgil

 

Gezegen Mühendisi Aranıyor #11 : 3D Yazıcılar

OrganSepeti.com’a geçmeden önce bi haber: 3D yazıcı ile insan dokusundan KALP üretildi.

Tel Aviv Üniversitesindeki Pis Yahudi (!) bilim insanları, 3D yazıcıyla İnsan dokusunu kullanarak, damarları ve odacıkları olan KALP ürettiler.
Tepki A) Sen kim oluyorsun da Allah’ın işine karışıyorsun
Tepki B) Harika, kalp hastası çok sayıda insan için faydalı olabilir.

Bizi buraya getiren yazılar:
1 Biz iyi, eller kötü, ###2 Geçmiş Kahramanlar & Okumak, ###3 Merkezdeki Biz miyiz?, ###4 Çapın Yüzde Kaç?, ###5 En “EN” Sen, ###6 Haddini Bilmek, ###7 Kokpitteki Sinek, ###8 :Sanat, ###9 :Biyoloji, ###10 :Yaşam,// kaynak/ileri okuma: dünyahalleri, görsel: people



GÜNÜMÜZDE
göz önünde yaşanan devrimlerden birisi hiç kuşkusuz; 3D yazıcılar. Sağa sola gitme olayına yükseklik eklemek ve mürekkep yerine plastik kullanmak gibi gayet sade bir fikir sonucu ortaya çıkan 3D yazıcılar, çok kısa zaman içinde pek çok sektörde radikal çözümler sunar oldu.

Kendi Haddimizi ararken, bu konuda diğerlerinin hadleri nerelerdeymiş. Kısa kısa bakalım..

1-) 3D Yazıcıyla İnsan Dokusundan üretilen Kalp
Yukarıda geçen..


İleri okuma

 

2-)  Dr. Anthony Atala. Sıkı TED takipçileri için hayli tanıdık bir isim. Dünya yeni bir milenyum’a girdiği zaman diliminde, tam da buna yaraşır şekilde yeni bir devrimin ilk ateşi yakıldı. 2002 yılında Organovo firması, ilk Biyolojik 3D baskısını duyurdu: Kan damarı.
ileri okuma

Anthony Atala ise daha büyük bir vizyonla, böbrek gibi çok daha komplex Organ Yazma işine soyundu. 1-2 yıl gibi kısa bir süre sonra Atala, Ted sahnesinde konuşmaya çıkmıştı. Bu esnada arkada bir cihaz vardı. Atala, önce bildiğimiz mürekkep püskürtmeli yazıcılardan, sonra bunların 3D yazıcıya dönüşümünden ve sonrasında mürekkep yerine kök hücre kullamaktan, nihayetinde Organ Basmaktan bahsetti.. Konuşmasının sonralarına doğru geldiğinde arkada çalışan cihazdan bir şey alıp seyirciye gösterdi: Böbrek.

 

Şimdilerde Atala ve ekibi, 30 civarında organı insanlar üzerinde kullanıma sunmak için hazırlar. MR taraması sonrası kişiye özel baskı yapabilen ITOP sistemleri için sağlık bakanlığından onay çıkmasını bekliyorlar.

 

3-) Üç boyutlu yazıcı ile üretilen İnsan Kulağı

Türkiye’nin AB üyeliğine karşı çıkan pis Avusturya’lılar, (neden acaba? 14 defa Viyana’ya saldırdığımız için olabilir mi?)
kök hücrelerden yaşayan insan kulağı üretmeyi başardılar. Kişinin mevcut kulaklarından birisi örnek alarak kopyasını çıkarabilen, istenirse şekil değişikliği de yapılabilen 3D üretim kulaklar, kıkırdak nakli yapma ihtiyacını da ortadan kaldırıyor.

 

Uçuk kaçık filmlerde gördüğümüz,  garip şekilli kulaklara sahip insanlar gibi takılmak istersek, 2019 itibariyle bu pek ala mümkün 😉

 

4-) Biyo 3D Yazıcı ile basılan yapay Yumurtalık.

“E.K.A” Birleşik Devletlerinden bilim kadınları  biyo3D yazıcı ile yapay yumurtalık ürettiler.
(*EKA: Ey! Kafir Amerika)

 

 

5-) Ve Golden Gol: 3D yazıcı ile üretilen Yeni Organ: Hem Akciğer hem Kalp.

Houston ve Washington’dan bilim insanları, 3D yazıcıyla, kana oksijen verebilen aynı zamanda kasılıp gevşeyebilen bir organ ürettiler. Şimdilik para büyüklüğünde olan bu minik organ, Akciğer ve Kalbin işlevini tek başına yerine getirebiliyor.

 

OrganSepeti.com

Görüleceği üzere, yakın bi gelecekte organsepeti.com gibi sitelerin açılması hayli mümkün duruyor.
— Ya Dilara, benim kulağım biraz kepçe mi? — Canım organsepetine gir beğendiğin bi tanesini sipariş et, sana en yakın kliniğe geliyor ve aynı gün randevu için arıyorlar.
— Müdür ben mide, dalak, böbrek ne varsa yenilettim, zıpkın gibi oldum, sen de dene.
— Total Recall 😉

Farklı Alanlarda 3D Yazıcılar

Biyolojik örnekler hayli radikal, ama 3D yazıcı meselesi sadece bunlarla sınırlı değil ve  GÜNÜMÜZDE sanattan mimariye kadar çok farklı alanda, yeni kapılar açıyor.

Görme engelliler için resim sergisi

3D basılmış yemek servisi yapan restoran

Yaklaşık ~4000 dolara 24 saat içinde basılan Evler

2019 Şubat’ın bu yana 3D Baskı devriminin kendi içinde başka bir devrim daha yaşanıyor. Klasik yöntemlerle saatlerce süren baskılar, Işık temelli yeni bir teknikle 40-50 saniye içinde basılabiliyor.

Galatasatay – Fenerbahçe maçı için hayıflandığını sanmadığım Wenyao Xu, olaya hayli farklı bir açıdan bakarak, 3D yazıcıların çıkardığı sesleri analiz ederek, %94 oranında basılan ürünün ne olduğunun tahmin edilebileceğini göstermiş..

Are YOU…
Disco?